Afschaffing van de CEE verlichtingsfiches: een keerpunt voor de markt

En als dit goed nieuws was voor de energierenovatie?
De afschaffing van de fiches BAT-EQ-127, IND-BA-116 en BAR-EQ-110 heeft veel actoren verrast. Voor sommigen is het een abrupte ondermijning van een veelgebruikte hefboom; voor anderen een beslissing die moeilijk te begrijpen is gezien de aanhoudende renovatiebehoeften. Voorbij de directe reacties moet deze evolutie vooral worden gelezen als een sterk regelgevend signaal: het CEE-mechanisme treedt een rijpheidsfase in, veeleisender, hergecentreerd op de werkelijke impact en de additionaliteit.

Léo PEREZ

Over de auteur

Léo PEREZ

Referent Energie-efficiëntie & Verantwoordelijke BU C.G.S. (CLAREO GLOBAL SOLUTION)
bij Clareo Lighting


LED-relamping: van innovatie naar marktstandaard

Het moet worden erkend: de LED-relamping is gedurende meerdere jaren een zeer effectieve versneller van energiebesparingen geweest. De operaties waren snel uitgerold, relatief eenvoudig te rechtvaardigen en vaak rendabel, met name dankzij de premie.

Maar de situatie is veranderd. In een groot deel van de tertiaire en industriële gebouwen is LED niet langer een innovatieve oplossing: het is de technische norm geworden, soms zelfs een vereiste om een aanvaardbaar prestatieniveau te handhaven.

Zodra een oplossing echter quasi-systematisch wordt, rijst de centrale vraag van het CEE-mechanisme vanzelf: additionaliteit. Met andere woorden, de CEE moeten financieren wat zonder stimulans niet zou gebeuren, en niet beslissingen begeleiden die al "marktstandaard" zijn geworden.


Misstanden die de geloofwaardigheid van het mechanisme hebben ondermijnd

Zoals elk stimuleringsmechanisme heeft het CEE aanleiding kunnen geven tot opportunistisch gedrag. Zonder het serieuze werk van de meerderheid van de betrokken partijen in twijfel te trekken, hebben bepaalde misstanden bijgedragen aan het ondermijnen van het vertrouwen in het systeem, met name:

  • Incoherente dimensioneringen gericht op "premie" in plaats van "gebruik" ;
  • Dossiers die hoofdzakelijk zijn opgesteld om volume te genereren ;
  • Economische modellen die quasi uitsluitend afhankelijk zijn van de subsidie ;
  • Een sterke commerciële druk, soms ten koste van een algehele energetische coherentie.

In deze context past de keuze van de regelgever om het kader aan te scherpen in een logica van bescherming van het mechanisme: het vermogen bewaren om echt transformationele operaties te financieren en meevallerseffecten te beperken.


Wat er echt verandert: het einde van een "mono-operatie"-benadering

De inzet is niet alleen de verdwijning van fiches. De boodschap gaat dieper: energie-efficiëntie kan niet langer worden behandeld als een reeks geïsoleerde acties (bijvoorbeeld "armaturen vervangen"), maar als een globale aanpak, gebaseerd op gebruik, prestatie en duur.

Concreet verschuift de waarde naar meer gestructureerde benaderingen, zoals:

  • Een echte technische audit en een grondige analyse van het gebruik ;
  • De optimalisering van de geïnstalleerde vermogens, de tijdschema's en de nuttige verlichtingsniveaus ;
  • De integratie van aansturing, regulering en, waar relevant, de interacties met HVAC ;
  • Een prestatievisie in de tijd (onderhoud, afwijkingen, herinstellingen, opvolging) ;
  • Een financiële structurering gebaseerd op meetbare en robuuste besparingen, en niet uitsluitend op de premie.

Dat is veeleisender, maar ook meer in lijn met de oorspronkelijke doelstelling van de CEE: investeringen uitlokken die de energietransitie duurzaam veranderen.


Een natuurlijke selectie op de markt… en een verwachte competentieontwikkeling

Deze evolutie zal onvermijdelijk spanningen creëren, met name voor de actoren wiens model gebaseerd was op een logica van volume en standaardisering. Sommige economische modellen zullen opnieuw moeten worden doordacht.

Omgekeerd zullen organisaties die in staat zijn te denken vanuit "gebouw" in plaats van "product" worden versterkt: diegenen die een site als geheel kunnen analyseren, coherente technische scenario's voorstellen, conformiteit veiligstellen en de financiering inschrijven in een logica van werkelijke prestatie.


Conclusie: een veeleisende maar structurerende hervorming

Het CEE-mechanisme is niet bedoeld om te subsidiëren wat toch al zou worden uitgevoerd. Het moet een triggertool blijven en een versneller van de energietransitie, met een niveau van eisen dat in verhouding staat tot de uitdagingen.

De afschaffing van de verlichtingsfiches mag daarom niet worden gelezen als een sanctie voor een sector, maar als een consolidatiestap: meer robuustheid, meer geloofwaardigheid en een hercentrering op de impact.

« De misstanden hebben bestaan en hebben gewogen op het evenwicht van het systeem. Deze hervorming kan ook een kans zijn: energieprestatie weer centraal stellen, gestructureerde en verantwoordelijke actoren waarderen en de markt laten evolueren van een premielogica naar een resultatenlogica. »


Een energierenovatieproject?

Audit, fotometrische studie, financiering...
Onze experts begeleiden u bij het optimaliseren van uw verlichting in deze nieuwe context.

Vraag het advies van onze experts